Friday, 30 April 2010

एका भाळल्या क्षणी ..

 माझी जिवश्च-कठश्च सखी प्राजक्ताच्या पहिला पाऊस चे हे स्वैर रुपांतर ..

याही वेळी तो हलकेच आला.
पाऊल न वाजवता..
खट्टू होवून त्याला म्हटले
"हा रे कसला छळ?"
मातीचा उत्कट गंध श्वासात भरत
जरा रागातच दटावलं त्याला..
"न सांगता बरसलासच कशाला?
ते काही नाही आत्ताच्या आत्ता परत बरसायचं!"

ढगातल्या गालात हसत तो म्हणाला..
"अग आत्ताच तर बरसून गेलोय ना.
पूढच्या वेळी नक्की जागी रहा बरं..
आणि अशी रडत नको राहूस वेडुबाईसारखं..
ठेवून जातो आहे ना तुझ्यासाठी
गारव्याचा स्पर्श.."

रडत नव्हते मी मुळीचच
पाना-फ़ुलांची बेभान नव्हाळी न्याहाळत.
थेबांचे सोनेरी मोती संभाळत..
ठेवली थोडीशी सोनचाफ़्याची फ़ुले खिडकीशी.
मिसळले त्यात मनाचे सूर बेमालूमपणे...
हलकेच शिंपडला जुन्या भेटींचा रंग त्यावर
आणि ’डुयटी मस्ट रे बाबा’ म्हणत लागले नेहेमीच्या व्यापाला
 त्याच्याच नकळत त्याचा मागोवा मात्र घेत..
’खरचं भूलेल का तो या गंमत कारस्थानाला ?’

आणि एका भाळल्या क्षणी ..
भासच वाटावा असा खासच आला की तो पुर्नभेटीला.. :)


Friday, 23 April 2010

मग आनंद फ़ुलणारच असतो...

हाडे गोठवणार्‍या थंडीच्या एका सकाळी आमच्या घरी इथल्या सोसाइटीचे एक मासिक येवून टपकले. त्यावर मोठ्या अक्षरात कोरले होते 'Spring is in the air......'
मी लगेच ’सुंघून’ पाहिले. :) मला काही त्याचा अतापता लागला नाही.
मग खिडकीतून डोकावून पाहिले बाहेर.तर नेहेमीचेच ’थंडेरी’ वातावरण,छाया -पड्छाया,उदासवाणे ढगाळ झाकोळ:(
मासिक अजुन जरा चाळुन पाहिले तर त्यामधे मस्त .... रंगेबेरंगी फ़ुलांचे सुंदर फोटो पाहून मन फ़ुल स्वप्नांनी चमचमयला लागले.

तसा इथे ओफ़िशिअली 1 मार्च ल़ा स्प्रिंग चालू होतो. कार्यालयीन खाक्या स्प्रिंग ल़ा कसा कळ्तो माहित नाही.


 कारण त्या दिवशी मला एक छोटुसे पिवळे फ़ूल गवतात हळूच फ़ूललेले दिसले होते .. :)





पण बाकी निष्पर्ण झाडं. सत्व उडालेल्या झुडुपांमधून जीव शिल्लक आहे असे जाणवतच नव्हते.

मग माझा रोज खिडकीतून डोकावून स्प्रिंग चा मागोवा घेण्याचा खेळ सुरु झाला..
आणि  एके दिवशी खिडकीतून डोकावले बाहेर .. तर बाहेर गवतावर .. काही ’ड्याफ़ोडिल’(Dafodil) ची छोटीशी झाडे ... न पेलणार्या अवजड कळ्या घेवुन डोलत होती ... नव्या नव्हाळीचा रंग ल्यायलेली ती झाडे सर्वप्रथम फ़ुलण्याचा गर्व बाळगत दिमाखात हसत होती..

थंडीचा बोचारेपणा जावून सुखद हवाहवासा गारवा जाणवणारी हीच वेळ ...


मग एक एक दिवस रोज वेग-वेगळी झाडे आपापला छुपा रंग खेळवू लागली...

बाजारात जाताना इथल्या डबल डेकर बसच्या वरच्या फ़्लोवर वर बसून खिडकीतून तो आनंद लुटणे हा एक खुपच सुंदर अनुभव आहे ..
चिकटून चिकटून टुमदार घरे (रो हाऊसेस) , छोटीशी अंगणे . आणि त्या अंगणमधे उगीचच नागमोडी केलेली पायवाट हे इथल्या घरांचे वैशिष्ट्य ....




 एखाद्या बंद घराच्या अंगणात जागोजागी उगवलेले   डाफ़ोडिल्स दाटीवाटीने उभे असतात आणि मग ते घर मोहक दिसू लागते








कोणाच्या दारात ..  गुलाब 'साजिर्‍या मनाचे गुलाबी छंद' होवुन झुडूपभर फ़ूललेला दिसतो ..






कुठेसा लोभावणारा पिवळा धम्मक गोल्ड्न बेल्स (Golden Bells)  दिसतो.त्याने थंडीच्या दिवसांमधे एखाद्या सोनेरी दिवशी 'कधी तरी उजळलेला सूर्यप्रकाश साठवून तो आपल्या कणाकणातून पिसारलेला असतो.








कुठल्याश्या सार्वजनिक बागेमधे पांढरा ब्ल्याकथोर्न (Blackthron) शुभ्र फ़ूललेला दिसतो आणि मनातली उरलेली खिन्नता वितळु लागते.. निस्सीम आनंदाचा रंग शुभ्र पांढराच असावा कदाचित...














प्रकाशले मन अन त्याचा झाला की ओघळ फांद्या देठांतूनी..

फ़ूले फुटून आनंद लुटला तरी अजुन फुलावेसे वाटतेच मनातुनी ..  :)


निळ्या जांभळ्या रंगांची गवताळू फ़ूले अवघे आकाश आपल्या इवल्या डोळ्यांमधे साठवण्याचा खाटाटोप करू लागतात..






आपल्या नाजूक गुलाबी लावण्याने निथळणारे ’चेरी ब्लोसम’ (Cherry blossom/Sakura) पाहिले की वेड लागायचेच बाकी राहते.












काही फ़ुलांची नावे काही केल्या आणि कुठूनही कळेना.. पण त्यांना पाहून मन मायदेशात पोचले.. मग आता ती मिळेपर्यंत मी त्यांना त्याच नावाने हाका मारते.. चूकभूल द्यावी घ्यावी:)







  मोगरा फ़ुलला.......
























       पिवळी शेवंती ....









टपोर्‍या कुंदाच्या फ़ुलांचा गजराच करुन झाडाला लावलेला ..:)













गुलाबी चाफ़ा.....









पण खूप सारे बोलणारा .. :)















स्प्रिन्ग चा वारा भर चौकातल्या झाडांमधुनही आपली जादु खेळवतो.













































अशी सगळी वेडी फ़ूले, पाने डोळ्यांचे पारणे फेडतात ... आणि अचानक चेहरा नसलेली घरे, चौक गालातल्या गालात हसताहेत असे वाटू लागते ...






अजूनही खूप सारी झाडे फ़ांद्यांमधे, देठांमधे उद्याची स्वप्ने सजवून उभी आहेत... नव्या कोवळ्या पालवीने अजून बागेचा पूर्ण नजारा हिरवागार करायला थोडासा वेळ बाकी आहे..
एकदा वाटले होते यांचा पूर्ण बहर पाहून मगच लिहावे....आणि कविवर्य पाडगांवकर यांनी आपल्या एका कवितेमध्ये  सांगितलय  
’फ़ुलं फ़ुलतात तिथे आपण बोलूच नये..’ 
 ते मला मनापासून पटतं ..म्हणून फ़क्त सुंदर छायाचित्रे डकवून मी शांत बसणार होते ..पण एक अनुभूती इथे आवर्जून नोंदवाविशी वाटतेय.. :)
काही धडे आपण लहानपणपासुन गिरवत असतो पण अश्या क्वचित वेळी त्यांचा सुंदर अर्थ वेगळयाच रंगासकट उमजतो ... मनात कायमचा कोरला जातो..
ही रंगवेडी फ़ुलं पहिली की वाटते... निष्पर्ण असण्याच्या जिवघेण्या काळात या सर्वांनी ही रसरसून जगण्याची उर्मी कुठे बरे दडवून ठेवली होती.. आपल्या पडत्या-झडत्या काळात आपल्या अवतीभोवती सावरणारा एक तरी हात असतो पण स्वत:च्या मर्जीने स्वत:चे एक पानही हलवू न शकणारी ही सगळी झाडे कुठल्या आशेच्या जोरावर हे सगळे महिने निभावून नेतात...
कुड्कुडवणारी थंडी.. बाहेरचे सदोदित मळभ आलेले वातावरण...पानगळती च्या मौसमानंतर झालेला निष्पर्ण देह.. मनाला आणि शरीराला हरितद्रव्य देणार्‍या मित्राचे दुर्लभ दर्शन..
हे सारे बदलण्यासाठी ५-६ महिन्यांची जिवघेणी दीर्घ प्रतिक्षा ..आणि मग सुरु होतो हा फ़ुलकवडा ऋतु... झाकोळल्या मनाला उभारी तर तो देतोच आहे,आणि आयुष्यातला एक जादुई धडा आपल्या रंगभरल्या हातांनी शिकवतो आहे..
’धीर धरायचा ग फ़क्त...आणि आपल्या मनात वसंत जपत रहायचा...मग आनंद फ़ुलणारच असतो.'
वेदना शमवून त्या त्या वेळांमधून हसण्याची तरल जाणीव तगवत आपल्यालाही असे फ़ुलता आले तर अवघे जगणेच वसंत होवून जाईल ....हो की नाही? :)

Monday, 12 April 2010

चांगला ’माणूस’ होण्यासाठी ...

आपल्याच विचारांच्या गुंत्याने आपण आपली आयुष्ये गुंतागुंतीची करत असतो. आयुष्याचा खरोखरीचा अर्थ ज्यांना कळला आहे अश्या थोरामोठ्यांच्या आय़ुष्यात थोडे डोकावले की मात्र साध्या साध्या गोष्टींमधले त्यानी शोधलेले सुंदर अर्थ त्यांच्या जीवन रसरसून जगण्याचे रहस्य सांगुन जातात. मोठी माणसे मोठी का असतात ..त्यांचे मोठेपण साध्या सोप्या विचांरांमधे दडलेले असते. कुठल्याही गोष्टी कडे पाहण्याची त्यांची अनोखी द्रुष्टी मनाला खूप वेळा नवा विचार, उभारी देवुन जातात.
बरेच दिवासांपासुन मनात होते अश्या सुंदर गोष्टींचा एक संग्रह आपाल्यापाशी असावा.मनाच्या परिस स्पर्शाच्या या गोष्टी मग पडत्या-झडत्या,भांबावलेल्या प्रत्येक क्षणी आडोसा बनुन जगण्याची उर्मी पुनश्च तरारुन यावी..

आज अश्याच एका सुंदर गोष्टीने सुरुवात करते...

काल youtube वर शोधता शोधता अचानक ही लिंक मिळाली.
हे प्रा. प्रवीण दवणे यांचे ’काव्यांजली - ऒड वाटेच्या काविता’ या कार्यक्रमामधले भाषण आहे. त्यात त्यांनी सांगितलेला हा किस्सा.

ते एकदा कविवर्य कुसुमाग्रजांना एका कुठल्याश्या कार्याक्रमामधे भेटले..आणि त्यांनी त्यांना प्रश्न केला..
’तात्यासाहेब् आजकाल कितीजण कविता करतात. कोणीही उठावे आणि कविता करावे असे चित्र आहे.’
त्यावर ते म्हणाले...
’सकाळी नांगर हातामधे धरणारा शेतकरी जर संध्याकाळी लेखणी हातात धरुन कविता करत असेल तर तो कदाचित चांगला कवी नसेल पण चांगला माणूस तर असेल.’

कित्ती सहज आणि सोप्या शब्दात त्यांनी कविता आणि चांगला माणूस असण्याचे मर्म सांगुन टाकले. आपल्या स्रुजनाच्या ताकादीची जाणीव असणारे काही लोक सोडले तर बाकी आपण सगळेच,’कशाला काही लिहायचे... कोण वाचणार..’ , ’थोरा मोठ्यानी लिहुन ठेवलेय तेच वाचावे आणि गुमान बसावे’ अश्या प्रश्न्नानी, विचारांनी ग्रासलेले असतो. रोजच्या जगण्यातल्या कुठल्यातरी अत्रुप्त स्वप्नाच्या छायेमधे हीनगंड बाळगु लागतो. कित्तेक वेळा सुप्त मनात असलेली ही गोष्ट तुमच्या मनातली कविता कागदावर उतारु देत नाही... पण मला वाटते वरची गोष्ट नक्कीच या उगीचच्या जडत्वावरचे झाकोळ दूर करेल आणि ’एक चांगला माणूस’ होण्यासाठी मनाची कवाडे स्रुजनाच्या दिशेने उघडी करेल..

ता.क: प्रा. प्रवीण दवणे यांचे संपूर्ण भाषण खूपच सुंदर आहे हे सांगणे न लागे. :)